Adhyaya 66

Verse 1

संजय कहते हैं--महाराज! हाथियोंकी उस सेनाके मारे जानेपर आपके पुत्र दुर्योधनने समस्त सैनिकोंको आज्ञा दी कि सब मिलकर भीमसेनको मार डालो

சஞ்சயன் கூறினான்—மன்னரே! அந்த யானைப் படை அழிந்தபின், உங்கள் மகன் துரியோதனன் எல்லா வீரர்களுக்கும் ஆணையிட்டான்—“அனைவரும் ஒன்றுகூடி பீமசேனனை கொன்று விடுங்கள்।”

Verse 2

ततः सर्वाण्यनीकानि तव पुत्रस्य शासनात्‌ । अभ्यद्रवन्‌ भीमसेनं नदन्तं भैरवान्‌ रवान्‌,तदनन्तर आपके पुत्रकी आज्ञासे समस्त सेनाएँ भैरव गर्जना करती हुई भीमसेनपर टूट पड़ीं

அதன்பின் உங்கள் மகனின் ஆணையின்படி, எல்லாப் படைப்பிரிவுகளும் அச்சமூட்டும் முழக்கங்களை எழுப்பியவாறே பீமசேனன் மீது பாய்ந்தன.

Verse 3

त॑ बलौघमपर्यन्तं देवैरपि सुदुःसहम्‌ । आपतत्तं सुदुष्पारं समुद्रमिव पर्वणि

அந்த எல்லையற்ற படைவலக் கூட்டம்—தேவர்களுக்கே தாங்க முடியாதது—பௌர்ணமி நேரத்தில் பெருகும் கடலைப் போல கடக்க இயலாததாகப் பொங்கியவாறே வந்தது.

Verse 4

सेनाका वह अनन्त वेग देवताओंके लिये भी दुःसह था। पूर्णिमाको बढ़े हुए समुद्रके समान अपार जान पड़ता था ।।

அந்தப் படை அளவிட முடியாத வேகத்துடன் முன்னேறியது—தேவர்களுக்கே தாங்க முடியாதது—பௌர்ணமி இரவில் பெருகும் கடலைப் போல எல்லையற்றதாகத் தோன்றியது. ரதங்கள், யானைகள், குதிரைகள் என அடர்த்தியாக நிரம்பி இருந்தது; சங்குகளின் முழக்கமும் துந்துபிகளின் இடியுமாக எங்கும் ஆரவாரம். ரதங்களும் காலாட்களும் எண்ணிக்கைக்கு அப்பாற்பட்டவை; தூசி எல்லாத் திசைகளிலும் பரவி காட்சியை மறைத்தது.

Verse 5

त॑ भीमसेन: समरे महोदधिमिवापरम्‌ | सेनासागरमक्षोभ्यं वेलेव समवारयत्‌,दूसरे महासागरके समान उस अक्षोभ्य सैन्यसमुद्रको युद्धमें भीमसेनने तटप्रदेशकी भाँति रोक दिया

அப்போது போர்க்களத்தில் பீமசேனன், அசைக்க முடியாத அந்தப் படை-கடலை—இன்னொரு மகாசமுத்திரம் போல—கரைத் தடைபோல் தடுத்து நிறுத்தினான்.

Verse 6

तदाश्षर्यमपश्याम पाण्डवस्य महात्मन: । भीमसेनस्य समरे राजन्‌ कर्मातिमानुषम्‌,राजन्‌! उस समय संग्रामभूमिमें हमलोगोंने महामना पाण्डुनन्दन भीमसेनका अत्यन्त आश्चर्यमय अतिमानुष कर्म देखा था

சஞ்சயன் கூறினான்—அரசே, அப்போர்க்களத்தில் பாண்டுவின் மகாத்மா புதல்வன் பீமசேனன் செய்த, மனித வலிமையை மீறும் அளவுக்கு அதிசயமான செயலை நாம் கண்டோம்.

Verse 7

उदीर्णान्‌ पर्थिवान्‌ सर्वान्‌ साश्वान्‌ सरथकुण्जरान्‌ | असम्भ्रमं भीमसेनो गदया समवारयत्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—குதிரைகள், ரதங்கள், யானைகள் உடன் முன்னே பாய்ந்த அரசர்கள் அனைவரையும் பீமசேனன் சிறிதும் கலங்காமல் தன் கதையால் தடுத்து நிறுத்தினான்.

Verse 8

स संवार्य बलौघांस्तान्‌ गदया रथिनां वर: । अतिष्ठत्‌ तुमुले भीमो गिरिमेंरुरिवाचल:,रथियोंमें श्रेष्ठ भीमसेन उस सारे सैन्यसमूहको गदाद्वारा रोककर उस भयंकर युद्धमें मेरु पर्वतके समान अविचलभावसे खड़े रहे

சஞ்சயன் கூறினான்—ரதவீரர்களில் சிறந்த பீமன், தன் கதையால் அந்தப் படைமொத்தத்தையும் தடுத்து, அந்தக் கொந்தளிப்பான போரில் மேரு மலையைப் போல அசையாமல் நின்றான்.

Verse 9

तस्मिन्‌ सुतुमुले घोरे काले परमदारुणे । भ्रातरश्ैव पुत्राश्न धृष्टय्रुम्नश्व पार्षत:

சஞ்சயன் கூறினான்—அந்த மிகக் கொந்தளிப்பான, பயங்கரமும் மிகக் கொடுமையும் நிறைந்த வேளையில், அவனுடைய சகோதரர்களும் மகன்களும், பார்ஷதன் (த்ருபதன்) மகன் த்ருஷ்டத்யும்னனும், மகாபலன் பீமசேனனை விட்டு விலகவில்லை.

Verse 10

द्रौपदेयाइभिमन्युश्न शिखण्डी चापराजित: । न प्राजहन्‌ भीमसेनं भये जाते महाबलम्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—அந்தப் பெரும் அச்சம் எழுந்தபோது, த்ரௌபதியின் ஐந்து புதல்வர்களும், அபிமன்யுவும், வெல்லப்படாத வீரன் சிகண்டியும்—மகாபலன் பீமசேனனை விட்டு விலகவில்லை.

Verse 11

ततः शैक्यायसी गुर्वी प्रगृह्ा महतीं गदाम्‌ । अधावत्‌ तावकान्‌ योधान्‌ दण्डपाणिरिवान्तक:

பின்னர் பீமசேனன் முழு எஃகால் செய்யப்பட்ட மிகப் பெரிய, கனமான கதையைப் பற்றிக் கொண்டு, தண்டம் ஏந்திய யமனைப் போல உங்கள் வீரர்கள்மேல் பாய்ந்தான்।

Verse 12

पोथयन्‌ रथवृन्दानि वाजिवृन्दानि चाभिभू: । कर्षयन्‌ रथवृन्दानि बाहुवेगेन पाण्डव:

பாண்டவன் ரதக் கூட்டங்களையும் குதிரைக் கூட்டங்களையும் அடக்கி நசுக்கினான்; தன் புயவலத்தின் வேகத்தால் ரத அணிகளை இழுத்து சிதறடித்தான்।

Verse 13

ऊरुवेगेन संकर्षन्‌ रथजालानि पाण्डव:

பாண்டவன் தன் தொடைகளின் வேகத்தால் ரதங்களின் வலைபோல் பின்னிய அணிகளை இழுத்துக் கிழித்தான்।

Verse 14

बलानि सम्ममर्दाशु नड्वलानीव कुञज्जर: । पाण्डुनन्दन भीम अपने महान्‌ वेगसे रथसमूहोंको खींचकर नष्ट कर देते और शीघ्र ही सारी सेनाको उसी प्रकार रौंद डालते थे, जैसे हाथी नरकुलके पौधोंको ।।

பாண்டுவின் புதல்வன் பீமன் தன் பேர்வேகத்தால் ரதக் கூட்டங்களை இழுத்து அழித்தான்; சிறிது நேரத்திலேயே யானை நாணல் புதர்களை நசுக்கும் போல முழுப் படையையும் மிதித்தழித்தான். ரதங்களில் இருந்து ரத வீரர்களையும், யானைகளில் இருந்து யானை வீரர்களையும் நசுக்கினான்।

Verse 15

सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातिन: । गदया व्यधमत्‌ सर्वान्‌ वातो वृक्षानिवौजसा

பீமன் தன் கதையால் அனைவரையும் வீழ்த்தினான்—குதிரைமேல் இருந்த சவாரிகளையும், தரையில் இருந்த காலாட்களையும்—வல்ல காற்று மரங்களை வேரோடு பறித்தெறிவதுபோல்।

Verse 16

भीमसेनो महाबाहुस्तव पुत्रस्य वै बले । महाबाहु भीमसेन रथोंसे रथियोंको, हाथियोंसे हाथी-सवारोंको, घोड़ोंकी पीठोंसे घुड़सवारोंको और पृथ्वीपर पैदलोंको मसलते हुए गदासे आपके पुत्रकी सेनाके सब लोगोंको उसी प्रकार नष्ट कर देते थे, जैसे हवा अपने वेगसे वृक्षोंको उखाड़ फेंकती है ।।

சஞ்சயன் கூறினான்—மகாபாகுவான பீமசேனன் உமது மகனின் படையின் நடுவே நின்று, ரதங்களால் ரதிகர்களை நசுக்கி, யானைகளால் யானைமேல் ஏறியவர்களை மிதித்து, குதிரைகளின் முதுகிலிருந்தே குதிரைவீரர்களை வீழ்த்தி, தரையில் இருந்த காலாட்களை மிதித்தழித்தான்; தன் கதையால் உமது மகனின் படையினரை இடையறாது அழித்தான்—வலிமைமிக்க காற்று தன் வேகத்தால் மரங்களை வேரோடு பிடுங்கி எறிவதுபோல். அந்தப் போர்க்களமும் மஜ்ஜை, கொழுப்பு, மாமிசம் ஆகியவற்றால் ஒட்டிக் கிடந்து, இரத்தத்தில் நனைந்தது.

Verse 17

तत्र तत्र हतैश्नापि मनुष्यगजवाजिभि:

சஞ்சயன் கூறினான்—இங்கும் அங்கும் கொல்லப்பட்ட மனிதர், யானைகள், குதிரைகள் கிடந்ததால் நிலம் அவைகளால் பரவியது; போரழிவின் குறி எல்லாத் திசைகளிலும் பதிந்ததுபோல் தோன்றியது.

Verse 18

रणाजड्ुणं समभवन्म्रावाससंनिभम्‌ | जहाँ-तहाँ मरकर गिरे हुए मनुष्य, हाथी और घोड़ोंसे वह सारी रणभूमि मृत्युके निवासस्थान-सी प्रतीत होती थी ।।

சஞ்சயன் கூறினான்—எங்கும் விழுந்து கிடந்த மனிதர், யானைகள், குதிரைகள் காரணமாக அந்த முழுப் போர்க்களம் யமனின் இருப்பிடம்போல் தோன்றியது. மேலும் பீமசேனனின் அந்தக் கொடிய, அழிவை விளைவிக்கும் கதை, பிரளயகாலத்தில் உயிர்களை அழிக்கக் கோபித்த ருத்ரனின் பினாகம்போலும், யமதண்டம்போலும் அச்சமூட்டுவதாகக் காணப்பட்டது; அதன் மோதல் ஒலி இந்திரனின் வஜ்ரம் போல் முழங்கியது.

Verse 19

यमदण्डोपमामुग्रामिन्द्राशनिसमस्वनाम्‌ | ददृशुर्भीमसेनस्य रौद्रीं विशसनीं गदाम्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—அவர்கள் பீமசேனனின் அந்த ரௌத்ரமான, கொலைக்கருவியான கதையை கண்டனர்—அது யமதண்டம்போல் கொடியது; அதன் ஒலி இந்திரனின் வஜ்ரம் போல் இருந்தது.

Verse 20

आविद्धयतो गदां तस्य कौन्तेयस्य महात्मन: । बभौ रूपं महाघोरं कालस्येव युगक्षये,अपनी गदाको घुमाते हुए महामना कुन्तीकुमार भीमसेनका रूप युगान्त-कालके यमराजके समान अत्यन्त भयंकर प्रतीत होता था

சஞ்சயன் கூறினான்—அந்த மகாத்மையான குந்தீபுத்திரன் தன் கதையைச் சுழற்றியபோது, அவன் உருவம் மிகக் கொடுமையாகத் தோன்றியது—யுகாந்தத்தில் காலமே நிற்பதுபோல்.

Verse 21

त॑ं तथा महतीं सेनां द्रावयन्तं पुन: पुनः । दृष्टवा मृत्युमिवायान्तं सर्वे विममनसो5भवन्‌,उस विशाल सेनाको बारंबार भगानेवाले भीमसेनको मौतके समान सामने आते देख समस्त योद्धाओंका मन उदास हो जाता था

சஞ்சயன் கூறினான்—பீமசேனன் மீண்டும் மீண்டும் அந்தப் பெரும் சேனையைச் சிதறடித்து ஓடவைத்து, மரணமே போல் முன்னே வருவதைப் பார்த்து எல்லா வீரர்களும் மனம் தளர்ந்தனர்।

Verse 22

यतो यतः प्रेक्षते सम गदामुद्यम्य पाण्डव: । तेन तेन सम दीर्यन्ते सर्वसैन्यानि भारत

சஞ்சயன் கூறினான்—ஓ பாரதா! கதையை உயர்த்திப் பிடித்த பாண்டவன் பீமசேனன் எத்திசை நோக்கினானோ, அத்திசையிலேயே எல்லாச் சேனைகளின் வரிசைகளும் பிளந்து போயின।

Verse 23

प्रदारयन्तं सैन्यानि बलेनामितविक्रमम्‌ । ग्रसमानमनीकानि व्यादितास्यमिवान्तकम्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—அளவற்ற வீரத்துடன் பீமன் தன் பலத்தால் சேனைகளைப் பிளந்து சென்றான்; வாய்திறந்த யமன் போல, போர்வியூகங்களை முழுதும் விழுங்கத் தயாரானவன் போல் தோன்றினான்।

Verse 24

त॑ तथा भीमकर्माणं प्रगृहीतमहागदम्‌ । दृष्टवा वृकोदरं भीष्म: सहसैव समभ्ययात्‌

மாபெரும் கதையை ஏந்திய மகாகர்மன் வ்ருகோதரனைப் பார்த்தவுடன் பீஷ்மர் உடனே அவனை நோக்கி விரைந்தார்।

Verse 25

महता रथघोषेण रथेनादित्यवर्चसा । छादयन्‌ शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—சூரியன் போல் ஒளிரும், சக்கரங்கள் பெரும் முழக்கம் செய்யும் பெரிய ரதத்தில் ஏறி அவர் அங்கே வந்தார்; மழை பொழியும் மேகம் போல அம்புகளின் மழையால் அனைத்தையும் மூடினார்।

Verse 26

तमायान्तं तथा दृष्टवा व्यात्ताननमिवान्तकम्‌ । भीष्म भीमो महाबाहूु: प्रत्युदीयादमर्षित:,मुँह फैलाये हुए यमराजके समान भीष्मजीको आते देख महाबाहु भीमसेन अमर्षमें भरकर उनका सामना करनेके लिये आगे बढ़े

சஞ்சயன் கூறினான்—வாய் பிளந்த மரணம்போல் முன்னே வரும் பீஷ்மரைப் பார்த்ததும், மகாபாகு பீமன் கோபம் பொங்க அவரை எதிர்கொள்ள முன்னே நகர்ந்தான்।

Verse 27

तस्मिन्‌ क्षणे सात्यकि: सत्यसंध: शिनिप्रवीरो5भ्यपतत्‌ पितामहम्‌ । निष्नन्नमित्रान्‌ धनुषा दृढेन संकम्पयंस्तव पुत्रस्य सैन्यम्‌

அந்தக் கணமே, சினிவம்சத்தின் முதன்மை வீரனும் சத்தியவிரதனுமான சாத்தியகி, உறுதியான வில்லால் பகைவரை வெட்டி வீழ்த்தி, உன் மகனின் படையை நடுங்கச் செய்து, பிதாமகன் பீஷ்மர்மேல் பாய்ந்தான்।

Verse 28

त॑ यान्तमश्वै रजतप्रकाशै: शरान्‌ वपन्तं निशितान्‌ सुपुड्खान्‌ | नाशवनुवन्‌ धारयितुं तदानीं सर्वे गणा भारत ये त्वदीया:

பாரதா! வெள்ளிபோல் ஒளிரும் வெண்குதிரைகள் இழுக்கும் ரதத்தில் முன்னேறி, அழகிய இறகுகளுடன் கூடிய கூரிய அம்புகளைப் பொழிந்த சாத்தியகியை அப்போது உன் படையினர் யாவரும் தடுக்க இயலவில்லை।

Verse 29

अविध्यदेनं दशभि: पृषत्कै- रलम्बुषो राक्षस5सौ तदानीम्‌ | शरैश्नतुर्भि: प्रतिविद्धय तं च नप्ता शिनेरभ्यपतद्‌ रथेन

அப்போது அலம்புஷன் என்னும் ராட்சசன் அவனைப் பத்து அம்புகளால் குத்தினான். அதற்கு பதிலாக சினியின் பேரன் அந்த ராட்சசனை நான்கு அம்புகளால் துளைத்து, ரதத்தில் ஏறி தாக்குதலுக்குப் பாய்ந்தான்।

Verse 30

अन्वागतं वृष्णिवरं निशम्य त॑ं शत्रुमध्ये परिवर्तमानम्‌ | प्रद्रावयन्तं कुरुपुज्वांश्व पुनः पुनश्च प्रणदन्‍तमाजौ

சஞ்சயன் கூறினான்—விருஷ்ணிவம்சத்தின் சிறந்த வீரன் சாத்தியகி வந்து பகைவரின் நடுவே சுழன்று, போர்க்களத்தில் கௌரவரின் தலைசிறந்த வீரர்களை மீண்டும் மீண்டும் விரட்டித் தள்ளி, இடையறாது கர்ஜிக்கிறான் என்று கேட்டதும், உன் வீரர்கள் மலைமேல் மேகங்கள் நீர்தாரைகளைப் பொழிவதுபோல் அவன்மேல் அம்புமழை பொழிந்தனர். ஆயினும் அவரால் அவனைத் தடுக்க இயலவில்லை; மதியச் சூரியன் போல அவன் தடையின்றி ஒளிர்ந்தான்।

Verse 31

योधास्त्वदीया: शरवर्षैरवर्षन्‌ मेघा यथा भूधरमम्बुवेगै: । तथापि त॑ धारयितुं न शेकु- मध्यन्दिने सूर्यमिवातपन्तम्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—உமது வீரர்கள் அவன்மேல் அம்புகளின் மழையைப் பொழிந்தனர்; மேகங்கள் மலையின்மேல் வேகமான நீர்தாரைகளைப் பொழிவதுபோல். ஆயினும் அவரால் அவனைத் தடுக்க இயலவில்லை; அவன் போர்க்கள நடுவே மதியச் சூரியன் போல் எரிந்து, கட்டுப்பாடின்றி உலாவினான்.

Verse 32

न तत्र कश्रिन्नविषण्ण आसी- दृते राजन्‌ सोमदत्तस्य पुत्रात्‌ । स वै समादाय थधनुर्महात्मा भूरिश्रवा भारत सौमदत्ति:

சஞ்சயன் கூறினான்—அரசே! சோமதத்தனின் மகனைத் தவிர அங்கே மனச்சோர்வில் ஆழாத வீரன் ஒருவனும் இல்லை. பாரதா! உயர்ந்த மனத்தையுடைய சௌமதத்தி பூரிச்ரவா வில்லை எடுத்துக் கொண்டு உறுதியுடன் முன்னேறினான்.

Verse 33

दृष्टवा रथान्‌ स्वान्‌ व्यपनीयमानान्‌ प्रत्युद्ययौ सात्यकिं योद्धुमिच्छन्‌

தன் தேர்கள் பின்னோக்கித் தள்ளப்படுவதைக் கண்ட சோமதத்தனின் மகன் பூரிச்ரவா, சாத்தியகியுடன் போரிட விரும்பி அவனை எதிர்கொள்ள முன்னேறினான்.

Verse 63

इति श्रीमहाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि सात्यकिभूरिश्रव:समागमे त्रिषष्टितमो5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत भीष्मवधपर्वमें सात्यकिभूरिश्रवा- समागमविषयक तिरसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

இவ்வாறு ஸ்ரீமகாபாரதத்தின் பீஷ்மபர்வத்தில், பீஷ்மவதப் பர்வத்தின் கீழ், சாத்தியகி–பூரிச்ரவா சந்திப்பை விவரிக்கும் அறுபத்துமூன்றாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.

Verse 126

विनिधघ्नन्‌ व्यचरत्‌ संख्ये युगान्ते कालवदू विभु: । फिर वे प्रभावशाली बलवान पाण्डुनन्दन रथियों और घोड़ोंके समूहको नष्ट करके अपनी भुजाओंके वेगसे रथोंके समुदायको खींचते और नष्ट करते हुए प्रलयकालके यमराजकी भाँति संग्रामभूमिमें विचरने लगे

அந்த வல்லமைமிக்க வீரன் இடையறாது அழித்துக்கொண்டே, போரில் யுகாந்தக் காலம் போலச் சுற்றித் திரிந்தான்.

Verse 166

अदृश्यत महारीौद्रा गदा नागाश्चव॒पातनी । हाथियों और घोड़ोंको मार गिरानेवाली उनकी वह गदा भी मज्जा, वसा, मांस तथा रक्तमें सनकर बड़ी भयानक दिखायी देती थी

அந்த கதா மிகக் கொடூரமாகத் தோன்றியது—யானைகளையும் குதிரைகளையும் வீழ்த்தவல்லது. எலும்புமஜ்ஜை, கொழுப்பு, மாமிசம், இரத்தம் ஆகியவற்றால் சாய்ந்ததால் அது இன்னும் அச்சமூட்டியது.