Shloka 1166
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
प्रह्दष्टा श्र सुतास्तुभ्यं कुरवश्चापि सर्वश: । महारथी पाण्डव तथा उस दलके दूसरे क्षत्रिय श्वेतके लिये शोकमें डूब गये। इधर आपके पुत्र समस्त कौरव हर्षसे उललसित हो उठे
sañjaya uvāca | prahṛṣṭāḥ sma sutās tubhyaṃ kuravaś cāpi sarvaśaḥ | mahārathī pāṇḍavāḥ tathā tasya dalasya dvitīyāḥ kṣatriyāḥ śvetasya śokam āpannāḥ | idhara tava putrāḥ samastāḥ kauravā harṣeṇollasitā babhūvuḥ |
சஞ்சயன் கூறினான்—உமது புதல்வர்களும் எல்லாக் குருக்களும் அனைத்துத் திசைகளிலும் மகிழ்ச்சியால் நிறைந்தனர். ஆனால் பாண்டவர்களின் மகாரதர்களும், அந்தப் படையிலிருந்த பிற க்ஷத்திரியர்களும், ஷ்வேதனுக்காக ஆழ்ந்த துயரில் மூழ்கினர். மறுபுறம் உமது புதல்வர்கள்—முழுக் கௌரவர்கள்—வெற்றிக் களிப்பில் எழுந்து உல்லாசித்தனர்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and psychological contrast in war: one side’s gain becomes the other side’s grief. It underscores how victory and loss are intertwined, and how attachment to one’s champions (like Shveta) brings sorrow even amid a dharma-based battle.
After Shveta’s fall, the Pandava great warriors and allied kshatriyas mourn him, while Duryodhana’s side—the Kauravas—celebrate, taking his defeat as a significant advantage in the battle.