Shloka 42
Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals
Kaurava–Pāṇḍava Readiness
भीष्मपर्वणि तु द्विचत्वारिंशोडध्याय:
atattvāṁ klībavad vākyaṁ bravīmi kurunandana | bhṛto 'smy arthena kauravya yuddhād anyat kim icchasi ||
சஞ்சயன் கூறினான்—குருநந்தனே, உண்மைக்கு உரியதல்லாத, கோழைபோன்ற சொற்களை நான் கூறுகிறேன். கௌரவனே, கௌரவர்களின் செல்வத்தால் நான் பேணப்பட்டவன்; ஆகவே அவர்களுக்காகப் போரிடுவதைத்தவிர நீ என்னை வேறு என்ன செய்யச் சொல்கிறாய்? கூறு.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between personal conscience and obligations created by patronage: being materially supported can bind one to a side in conflict, even when one feels the stance is morally weak or ‘unworthy’.
Sanjaya reports a speaker’s admission of reluctant, self-deprecating speech and explains his constraint: since the Kauravas have maintained him, he sees no option but to fight for them, asking what alternative is expected.