Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Arjuna’s Surrender and Kṛṣṇa’s Instruction on the Imperishable Self, Svadharma, and Karma-Yoga

Bhīṣma-parva 24.0

संहतानामनीकानां व्यूढानां भरतर्षभ । संसर्गात्‌ समुदीर्णानां विमर्द: सुमहानभूत्‌,भरतश्रेष्ठ) संगठित, व्यूहबद्ध तथा युद्धविषयक उत्साहसे उद्यत हुए दोनों दलोंके योद्धाओंकी जब मुठभेड़ हुई, उस समय बड़ी भारी मार-काट मची थी

saṃhatānām anīkānāṃ vyūḍhānāṃ bharatarṣabha | saṃsargāt samudīrṇānāṃ vimardaḥ sumahān abhūt ||

சஞ்சயன் கூறினான்— “பரதகுலச் சிறந்தவனே! ஒன்றுகூடி அணிவகுத்து, வியூஹமாக அமைந்து, போருக்கு எழுந்த இரு படைகள் நேரடியாக மோதியவுடன், மிகப் பெரும் கொடூரமான மோதல் (விமர்தம்) எழுந்தது.”

संहतानाम्of the compacted/closely arrayed
संहतानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसंहत
FormNeuter, Genitive, Plural
अनीकानाम्of the armies/divisions
अनीकानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Genitive, Plural
व्यूढानाम्of the arranged in battle-formation
व्यूढानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootव्यूढ
FormNeuter, Genitive, Plural
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
संसर्गात्from contact/close engagement
संसर्गात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसंसर्ग
FormMasculine, Ablative, Singular
समुदीर्णानाम्of those risen up/impelled (into action)
समुदीर्णानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमुदीर्ण
FormNeuter, Genitive, Plural
विमर्दःcrushing melee/slaughter
विमर्दः:
Karta
TypeNoun
Rootविमर्द
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
TypeAdjective
Rootसु-महान्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभूत्was/occurred
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (Luṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by address: bharatarṣabha)
B
Bharatas (dynastic reference)
A
anīka (armies/battle-divisions)