Shloka 19
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा पाण्डवानां महारथा:,अताडयन् रणे भीष्मं सहिता: सर्वसृञज्जया: । समस्त सूंजय वीर एक साथ संगठित हो भयंकर शतघ्नी, परिघ, फरसे, मुद्गर, मुसल, प्रास, गोफन, स्वर्णमय पंखवाले बाण, शक्ति, तोमर, कम्पन, नाराच, वत्सदन््त और भुशुण्डी आदि अस्त्र-शस्त्रोंद्वारा रणभूमिमें भीष्मको सब ओरसे पीड़ा देने लगे
sañjaya uvāca |
taṁ śabdaṁ tumulaṁ śrutvā pāṇḍavānāṁ mahārathāḥ |
atāḍayan raṇe bhīṣmaṁ sahitāḥ sarvasṛñjayāḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—பாண்டவர்கள் எழுப்பிய அந்தப் பேரொலி, கலகலப்பான முழக்கத்தை கேட்டவுடன், சிருஞ்ஜய மகாரதர்கள் அனைவரும் ஒன்றுகூடி போரில் பீஷ்மனை நோக்கி பாய்ந்தனர். சதக்னி, பரிக, பரசு, முத்கர, முசல, பிராச, கோபன, பொன்னிறச் சிறகுடைய அம்புகள், சக்தி, தோமர, கம்பன, நாராச, வத்ஸதந்த, புஷுண்டி முதலிய ஆயுதங்களால் நாலாபுறமும் தாக்கி, ரணபூமியில் அவரைத் துன்புறுத்தினர்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the battlefield tension between personal reverence and martial duty: once a revered elder like Bhīṣma leads the opposing army, the warriors’ obligation to their side and to the rules of war compels a united assault, illustrating how kṣatriya-dharma can demand hard, impersonal action.
Sañjaya reports that, after hearing the Pāṇḍavas’ tremendous battle-roar, the Sṛñjaya great warriors collectively attack Bhīṣma in the fight, striking him from all directions as the battle intensifies around the Kuru commander.