Shloka 346
असंख्यात: स नित्यं हि तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा । राजन! इनमेंसे सुप्रतीक नामक गजराज, जिसके गण्डस्थलसे मदकी धारा बहती रहती है, उसका परिमाण कैसा और कितना है, यह मैं नहीं बता सकता। वह नीचे-ऊपर तथा अगल-बगलमें सब ओर फैला हुआ है। वह अपरिमित है
asaṅkhyātaḥ sa nityaṁ hi tiryag ūrdhvam adhas tathā | rājan |
சஞ்சயன் கூறினான்—ஓ அரசே! அது உண்மையிலேயே எண்ணிக்கடங்காதது; எப்போதும் அகலமாகவும் மேலாகவும் கீழாகவும் எல்லாத் திசைகளிலும் பரவி நிற்கிறது. அதன் அளவு எவ்வாறு, எவ்வளவு என்று நான் துல்லியமாகச் சொல்ல இயலாது; அது எங்கும் விரிந்தும் அளவிலாததுமாக உள்ளது.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the limits of human measurement and certainty when confronted with vast, overwhelming phenomena; it cultivates humility and a sense of awe in the face of what exceeds ordinary comprehension.
Sañjaya addresses the king and describes something as immeasurable, extending in all directions—sideways, upward, and downward—underscoring its boundless magnitude within the ongoing battlefield narration.