Shloka 36
भीष्मरक्षण-प्रकरणम् / The Protective Screen around Bhīṣma and the Śalya–Yudhiṣṭhira Clash
नैवं चाहं स्त्रियं जातु न स्त्रीपूर्व कथंचन । हन्यां युधि नरश्रेष्ठ सत्यमेतद् ब्रवीमि ते
naiva cāhaṁ striyaṁ jātu na strīpūrvaḥ kathaṁcana | hanyāṁ yudhi naraśreṣṭha satyam etad bravīmi te ||
சஞ்சயன் கூறினான்— “மனிதர்களில் சிறந்தவனே! நான் ஒருபோதும் ஒரு பெண்ணையோ, முன்பு பெண்ணாக இருந்தவரையோ, எந்தச் சூழலிலும்— போர்க்களத்திலும் கூட— கொல்லமாட்டேன். இதை உனக்கு உண்மையாகச் சொல்கிறேன்.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a warrior’s ethical restraint: even amid war, certain targets are considered inviolable. The speaker frames this as a truth-bound commitment, showing how personal vows and dharma-based limits can govern conduct on the battlefield.
In the Bhīṣma Parva war narrative, a key combatant articulates a firm refusal to kill a woman or someone known to have been a woman previously—an ethical stance that becomes strategically significant in the unfolding battle situations.