Shloka 51
Nakula’s Declaration and the Uñchavṛtti Brāhmaṇa’s Superior Merit (Āśvamedhika Parva, Adhyāya 92)
तैश्नोक्तो यज्ञियान् देशान् धर्मारण्यं तथैव च । जुगुप्समानो धावन् स तं यज्ञं समुपासदत्
taiś cokto yajñiyān deśān dharmāraṇyaṃ tathaiva ca | jugupsamāno dhāvan sa taṃ yajñaṃ samupāsadat ||
அவர்களிடமிருந்தே யாகத்திற்குரிய இடங்களையும், அதுபோல தர்மாரண்யத்தையும் அறிந்தான். தர்மராஜாவின் யாகத்தை இகழ்ந்து பழிக்க எண்ணி அருவருப்பால் உந்தப்பட்ட அந்த நரி வேகமாக ஓடி அந்த யாகத்திடம் வந்து சேர்ந்தது.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical critique: mere grandeur of ritual does not guarantee moral superiority; intention and true righteousness can be questioned, and even a celebrated sacrifice may be subjected to scrutiny.
A mongoose, having learned the locations connected with the sacrifice and the place called Dharmāraṇya, runs to Yudhiṣṭhira’s sacrificial arena with a disparaging purpose, intending to denounce or undermine the rite.