Shloka 39
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
पृथ्वी पञ्चगुणा ज्ञेया चरस्थावरसंकुला । सर्वभूतकरी देवी शुभाशुभनिदर्शिनी
pṛthvī pañcaguṇā jñeyā carasthāvarasaṅkulā | sarvabhūtakārī devī śubhāśubhanidarśinī ||
வாயு கூறினான்—பூமி ஐந்து குணங்களுடன் கூடியது என அறிக. அவள் தேவீ; அசையும் அசையாத உயிர்களால் நிறைந்தவள்; எல்லா உயிர்களையும் உண்டாக்குபவள்; மேலும் சுபமும் அசுபமும் எது என்பதை வெளிப்படுத்துபவள்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Earth as a divine, life-bearing principle endowed with five qualities, and as a field where auspicious and inauspicious results become visible—implying a moral-causal order (dharma/karma) manifested through lived consequences.
Vāyudeva is speaking in a didactic context, describing the nature of Earth: she contains both moving and unmoving beings, generates all creatures, and serves as the arena in which signs and outcomes reveal what is beneficial or harmful.