Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Brahmā’s Enumeration of Primacies (Ādi) and the Supremacy of Knowledge

Jñāna

द्विजवरो! पक्षियोंमें बाज, यज्ञोंमें उत्तम आहुति और सम्पूर्ण रेंगकर चलनेवाले जीवोंमें साँप श्रेष्ठ है ।। कृतमादिर्युगानां च सर्वेषां नात्र संशय: । हिरण्यं सर्वरत्नानामोषधीनां यवास्तथा,सत्ययुग सम्पूर्ण युगोंका आदि है, इसमें संशय नहीं है। समस्त रत्नोंमें सुवर्ण और उन्नोंमें जौ श्रेष्ठ है

vāyudeva uvāca | dvijavara! pakṣiṇāṃ bājaḥ, yajñeṣūttamāhutiḥ, samasta-reṅgacara-jīvānāṃ ca sarpaḥ śreṣṭhaḥ || kṛtam ādir yugānāṃ ca sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ | hiraṇyaṃ sarvaratnānām oṣadhīnāṃ yavās tathā ||

த்விஜவரனே! பறவைகளில் பருந்து முதன்மை; யாகங்களில் உயர்ந்த ஆஹுதி சிறந்தது; ஊர்ந்து செல்லும் எல்லா உயிர்களிலும் பாம்பே தலைசிறந்தது எனப் புகழப்படுகிறது. அதுபோல க்ருத (சத்ய) யுகமே எல்லா யுகங்களின் முதற்பெருங்காலம்—இதில் ஐயமில்லை. எல்லா ரத்தினங்களிலும் பொன் முதன்மை; தானியங்களிலும் மூலிகைப் பயன்களிலும் யவம் (பார்லி) சிறந்தது.

द्विजवरःbest of the twice-born (O best Brahmin)
द्विजवरः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज-वर
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतम्Kṛta (Satya) age
कृतम्:
Karta
TypeNoun
Rootकृत
FormNeuter, Nominative, Singular
आदिःbeginning, first
आदिः:
Karta
TypeNoun
Rootआदि
FormMasculine, Nominative, Singular
युगानाम्of the ages
युगानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुग
FormNeuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
हिरण्यम्gold
हिरण्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootहिरण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वरत्नानाम्of all gems
सर्वरत्नानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व-रत्न
FormNeuter, Genitive, Plural
ओषधीनाम्of herbs/medicinal plants
ओषधीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootओषधि
FormFeminine, Genitive, Plural
यवाःbarleys
यवाः:
Karta
TypeNoun
Rootयव
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise, similarly
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
D
dvijavara (a brāhmaṇa addressee)
B
bāja (hawk/falcon)
U
uttamāhuti (supreme oblation)
S
sarpa (serpent)
K
Kṛta/Satya Yuga
H
hiraṇya (gold)
Y
yava (barley)