Shloka 32
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
वायव्यस्तु सदा स्पर्शस्त्वाचा प्रज्ञायते च सः । त्वक्स्थश्वैव सदा वायु: स्पर्शने स विधीयते
vāyavyas tu sadā sparśas tvacā prajñāyate ca saḥ | tvaksthaś caiva sadā vāyuḥ sparśane sa vidhīyate ||
வாயு கூறினான்—வாயுத் தத்துவத்தின் இயற்கைக் குணம் ‘ஸ்பரிசம்’; அது தோலால் அறியப்படுகிறது. தோலில் உறையும் வாயு, ஸ்பரிச அனுபவத்தை ஏற்படுத்தும் கருவியாக நியமிக்கப்பட்டான்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links an element (vāyu) with its intrinsic quality (sparśa, touch) and the corresponding sense-organ (tvac, skin), teaching that perception arises through the cooperation of element, organ, and the presiding principle.
Vāyu-deva is explaining a doctrinal mapping of sensory experience: touch is the defining attribute of the wind-element, and the skin is the means by which that touch is known, with Vāyu functioning as the operative force within the skin.