Shloka 30
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
अपां धातू रसो नित्यं जिद्नया स तु गृहाते । जिद्दास्थश्न तथा सोमो रसज्ञाने विधीयते
apāṁ dhātū raso nityaṁ jihvayā sa tu gṛhyate | jihvā-sthaś ca tathā somo rasa-jñāne vidhīyate ||
வாயு தேவன் கூறினான்—நீர்த் தத்துவத்தின் நித்திய சாரம் ‘ரசம்’; அது நாவால் அறியப்படுகிறது. நாவில் உறையும் சோமன் (சந்திரன்) ரசத்தின் அறிவுக்கும் சுவைப்புக்கும் துணையாக நியமிக்கப்பட்டான்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links sense-perception to elemental cosmology: taste (rasa) is rooted in the water-element and is known through the tongue, with Soma (the Moon principle) supporting the capacity to discern and enjoy taste.
Vāyu-deva is explaining a doctrinal mapping of elements, senses, and deities—describing how taste is perceived and assigning Soma a functional presence in the tongue for the cognition of taste.