Shloka 11
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
कुबेर: सर्वरत्नानां देवतानां पुरंदर: । एव भूताधिप: सर्ग: प्रजानां च प्रजापति:
kuberaḥ sarvaratnānāṃ devatānāṃ purandaraḥ | eva bhūtādhipaḥ sargaḥ prajānāṃ ca prajāpatiḥ ||
அனைத்து ரத்தினங்களுக்கும் குபேரன் தலைவன்; தேவர்களிடையே புரந்தரன் (இந்திரன்) தலைவன்; உயிரினங்களுக்குத் தலைவன் பிரஜாபதி. இவ்வாறு படைப்பில் ஒவ்வொரு வகைக்கும் தனித்தனி அதிபதிகள் நியமிக்கப்பட்டுள்ளனர்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents a dharmic vision of ordered governance: different realms (wealth, the gods, living beings) have designated presiding authorities. It implies that power and resources are not ownerless but entrusted within a structured cosmic administration, encouraging responsible stewardship and respect for rightful domains.
Vāyu is explaining a hierarchy of divine and cosmic offices—naming Kubera, Indra, and Prajāpati as exemplars of domain-lordship—within a broader discourse that situates worldly authority and prosperity inside a larger, regulated creation (sarga).