Shloka 2
Abhaya-Itihāsa: Karma, Indriyas, and the Non-sensory Brahman
Brāhmaṇī–Brāhmaṇa Saṃvāda
ब्राह्मणी ब्राह्मणं कंचिज्ज्ञानविज्ञानपारगम् | दृष्टवा विविक्त आसीनं भार्या भर्तारमब्रवीत्
vāyudeva uvāca | brāhmaṇī brāhmaṇaṁ kañcij jñāna-vijñāna-pāragam | dṛṣṭvā vivikte āsīnaṁ bhāryā bhartāram abravīt |
வாயுதேவர் கூறினார்—ஆன்மிக ஞானமும் நடைமுறை விவேகமும் நிறைந்த ஒரு பிராமணன் தனிமையில் ஒதுங்கி அமர்ந்திருந்தான். அதை கண்ட பிராமணிப் பெண் தன் கணவனை அணுகி கூறினாள்—“என் உயிர்நாதா! பெண்கள் கணவரின் கர்மத்தால் ஈட்டிய உலகங்களை அடைவார்கள் என்று நான் கேட்டேன். ஆனால் நீங்கள் கர்மத்தை விட்டு ஒதுங்கி அமர்ந்து, என்னிடம் கடுமையாக நடக்கிறீர்கள். நான் ஒருமுகப் பக்தியுடன் உம்மையே சார்ந்தவள் என்பதை அறியாதீரோ? இந்நிலையில் உம்மைப் போன்ற கணவனைச் சார்ந்து நான் எந்த உலகிற்கு செல்வேன்? உம்மை கணவராகப் பெற்ற எனது நிலை என்ன ஆகும்?”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical tension between renunciation and responsibility: a householder’s spiritual pursuit should not become an excuse for neglecting duties toward one’s spouse. The wife appeals to the doctrine that a wife’s spiritual destiny is linked to her husband’s conduct, urging him to recognize his obligations and the moral consequences of abandoning action and compassion.
A learned Brahmin sits in seclusion, apparently withdrawing from action and behaving harshly toward his wife. Seeing this, the Brahmin woman approaches him and questions how she can attain a good destiny if he abandons prescribed duties, emphasizing her exclusive dependence on him as her refuge.