Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Yudhiṣṭhira’s Grief, Kṛṣṇa’s Consolation, and Vyāsa’s Admonition (युधिष्ठिरशोक-निवारणोपदेशः)

सान्त्वयन्‌ सुमहातेजा: शुभं वचनमर्थवत्‌ | अकृता ते मतिस्तात पुनर्बालयेन मुहाुसे,कुन्तीनन्दन युधिष्ठिरको ऐसी बातें करते देख धर्मके तत्त्वको जाननेवाले महातेजस्वी व्यासजीने उन्हें सान्त्वना देते हुए यह शुभ एवं सार्थक वचन कहा--“तात! तुम्हारी बुद्धि अभी शुद्ध नहीं हुई है। तुम पुनः बालकोचित अविवेकके कारण मोहमें पड़ गये

sāntvayan sumahātejāḥ śubhaṃ vacanam arthavat | akṛtā te matis tāta punaḥ bālyena mohase | kuntīnandana yudhiṣṭhiraṃ caivam uktvā dharmatattvavid vyāsa uvāca ||

ஆறுதல் கூறியவாறே ஒளிமிகு வியாசர் நல்வழி காட்டும் பொருள்மிக்க சொற்களைச் சொன்னார்— “மகனே! உன் அறிவு இன்னும் தெளிவடைந்து/தூய்மையடைந்து இல்லை; மீண்டும் குழந்தைபோன்ற அவிவேகத்தால் மயக்கத்தில் விழுந்தாய்.”

सान्त्वयन्comforting, consoling
सान्त्वयन्:
Karta
TypeVerb
Rootसान्त्वय् (धातु: सान्त्व्/सान्त्वयति)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ), पुं, प्रथमा, एकवचन
सुमहातेजाःof very great splendor (the very radiant one)
सुमहातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमहातेजस्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
शुभम्auspicious
शुभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभ
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
अर्थवत्meaningful, substantial
अर्थवत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअर्थवत्
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
अकृताnot done, not accomplished
अकृता:
Karta
TypeAdjective
Rootअकृत (न-कृत)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
तेyour (of you)
ते:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी, एकवचन
मतिःmind, understanding
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
तातdear one, son (vocative)
तात:
TypeNoun
Rootतात
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
बाल्येनby childishness
बाल्येन:
Karana
TypeNoun
Rootबाल्य
Formनपुं, तृतीया, एकवचन
मूढःdeluded
मूढः:
Karta
TypeAdjective
Rootमूढ
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
असेyou are
असे:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन

युधिछिर उवाच

V
Vyāsa
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī