Shloka 6
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
हर्षेण बाध्यते शोको हर्ष: शोकेन बाध्यते । वक्िद् दुःखे वर्तमान: सुखस्य स्मर्तुमिच्छति । वश्चित् सुखे वर्तमानो दुःखस्य स्मर्तुमिच्छति
harṣeṇa bādhyate śoko harṣaḥ śokena bādhyate | kaścid duḥkhe vartamānaḥ sukhasya smartum icchati | kaścit sukhe vartamāno duḥkhasya smartum icchati ||
வாயு கூறினான்—மகிழ்ச்சியால் துயரம் அடங்குகிறது; துயரால் மகிழ்ச்சியும் அடங்குகிறது. ஒருவர் துன்பத்தில் சிக்கி இன்பத்தை நினைக்க விரும்புகிறார்; மற்றொருவர் இன்பத்தில் இருந்தும் துன்பத்தை நினைக்க விரும்புகிறார்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Joy and sorrow are mutually corrective and unstable; the mind swings between them, either yearning for happiness while suffering or recalling suffering even while enjoying comfort. The verse points toward steadiness and non-attachment amid changing emotional states.
Vāyudeva is speaking, offering a reflective observation on human experience: how people respond mentally to adversity and prosperity, and how opposite emotions arise to restrain or disturb the present state.