Shloka 3
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
शीतोष्णे चैव वायुश्व॒ गुणा राजन् शरीरजा: । तेषां गुणानां साम्यं चेत् तदाहु: स्वस्थलक्षणम्
śītoṣṇe caiva vāyuś ca guṇā rājan śarīrajāḥ | teṣāṃ guṇānāṃ sāmyaṃ cet tad āhuḥ svasthalakṣaṇam ||
வாயுதேவன் கூறினான்—அரசே! குளிர், வெப்பு, காற்று—இவை உடலிலிருந்து எழும் குணங்கள். இக்குணங்கள் சமநிலையில் இருந்தால் அதுவே ஆரோக்கியத்தின் அடையாளம் எனப் போற்றப்படுகிறது.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Health is defined as equilibrium: when the bodily qualities of cold, heat, and wind (vāyu) are balanced, one is considered svastha—sound and well-established.
Vāyu-deva addresses a king and gives a concise, instructive definition of bodily well-being, framing health as the harmonious balance of key physiological qualities.