Shloka 11
अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च
Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest
विपरीतान्निगृह्नीयात् स्वं हि संधिविशारद:
viparītān nigṛhṇīyāt svaṃ hi saṃdhiviśāradaḥ
த்ருதராஷ்டிரன் கூறினான்: சமாதானமும் கூட்டணியும் அறிந்தவன், தவறான திசைக்கு இழுக்கும் தன் உந்துதல்களைத் தானே அடக்க வேண்டும். உண்மையான அரசியல் வெறுப்பில் அல்ல; தன்னடக்கத்தில் வெளிப்படும்.
धघतयाट्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that genuine diplomatic wisdom (saṃdhi-viśāradatā) requires mastery over oneself: when one’s own tendencies become ‘viparīta’—contrary to dharma or sound judgment—one should restrain them rather than act on them.
In the Ashramavāsika context, Dhṛtarāṣṭra speaks reflectively, emphasizing restraint and the discipline needed for peace-making—an ethical counterpoint to the destructive consequences of unrestrained impulses that have already unfolded in the epic.