Shloka 9
कुन्तीनिवर्तनप्रयत्नः तथा वननिवासप्रारम्भः
Attempt to Dissuade Kuntī; Commencement of Forest Residence
इयं पुनः पद्मदलायताक्षी मध्यं वय: किंचिदिव स्पृशन्ती । नीलोत्पलाभा सुरदेवतेव कृष्णा स्थिता मूर्तिमतीव लक्ष्मी:
iyaṃ punaḥ padma-dalāyatākṣī madhyaṃ vayaḥ kiñcid iva spṛśantī | nīlotpalābhā sura-devateva kṛṣṇā sthitā mūrtimatīva lakṣmīḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—இவள் மீண்டும் தாமரை இதழ்போல் விரிந்த கண்களுடையவள்; இளமையின் நடுப்பகுதியை இப்போதுதான் தொட்டவள்போல் தோன்றுகிறாள். நீலநீர்த் தாமரைப் போன்ற கருநிற ஒளியுடன், தேவர்களின் தேவியைப் போலப் பிரகாசிக்கிறாள்; கృష్ణா அங்கே நிற்கிறாள்—லட்சுமி தானே உடலெடுத்து வந்ததுபோல்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the imagery of Lakṣmī and lotus-like beauty to signal auspiciousness joined to dignity. In the Ashramavāsika setting—where loss and withdrawal from power dominate—it subtly teaches that true ‘śrī’ (splendor/fortune) is not mere luxury but a moral radiance that should accompany dharma and steadfast character.
Sañjaya is describing Kṛṣṇā (Draupadī) in elevated poetic terms—her eyes, complexion, and presence—presenting her as goddess-like and Lakṣmī embodied. The description functions to highlight her stature and the reverence she commands within the unfolding events of the parva.