Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

कुन्तीनिवर्तनप्रयत्नः तथा वननिवासप्रारम्भः

Attempt to Dissuade Kuntī; Commencement of Forest Residence

एतास्तु सीमन्तशिरोरुहा या: शुक्लोत्तरीया नरराजपत्न्यः । राज्ञोअस्य वृद्धस्य परं शताख्या: स्‍्नुषा नृवीराहतपुत्रनाथा:,इन सबके सिवा ये जितनी स्त्रियाँ सफेद चादर ओढ़े बैठी हुई हैं, जिनकी माँगोंमें सिन्दूर नहीं है, ये सब दुर्योधन आदि सौ भाइयोंकी पत्नियाँ और इन बूढ़े महाराजकी सौ पुत्रवधुएँ हैं। इनके पति और पुत्र रणमें नरवीरोंद्वारा मारे गये हैं

etāstu sīmantaśiroruhā yāḥ śuklottarīyā nararājapatnyaḥ | rājño 'sya vṛddhasya paraṃ śatākhyāḥ snuṣā nṛvīrāhataputranāthāḥ ||

சஞ்சயன் கூறினான்—இவர்களைத் தவிர வெண்வஸ்திரம் போர்த்தி அமர்ந்திருக்கும், சிந்தூரம் இன்றிய பிரிவும், மங்கலச் சின்னங்கள் குன்றிய தலையும் கொண்ட இப்பெண்கள்—இந்த முதிய அரசனின் ‘நூறு’ எனப் புகழ்பெற்ற மருமகள்கள்; துரியோதனன் முதலிய நூறு சகோதரர்களின் மனைவியர். அவர்களின் கணவர்களும் மகன்களும், வாழ்வின் ஆதாரங்கள், போரில் வீரர்களால் கொல்லப்பட்டனர்.

एताःthese
एताः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सीमन्त-शिरोरुहाःthe hairs (on the head) at the parting of the hair
सीमन्त-शिरोरुहाः:
Karta
TypeNoun
Rootसीमन्त-शिरोरुह
FormMasculine, Nominative, Plural
याःwho/which
याः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Plural
शुक्ल-उत्तरीयाःwearing white upper garments
शुक्ल-उत्तरीयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुक्ल-उत्तरीय
FormFeminine, Nominative, Plural
नर-राज-पत्न्यःwives of kings
नर-राज-पत्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootनरराज-पत्नी
FormFeminine, Nominative, Plural
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
अस्यof this
अस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वृद्धस्यof the aged (one)
वृद्धस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवृद्ध
FormMasculine, Genitive, Singular
परम्moreover/also
परम्:
TypeIndeclinable
Rootपर
शत-आख्याःnamed/numbered as a hundred (i.e., a hundred in number)
शत-आख्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootशत-आख्या
FormFeminine, Nominative, Plural
स्नुषाःdaughters-in-law
स्नुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootस्नुषा
FormFeminine, Nominative, Plural
नृ-वीर-आहत-पुत्र-नाथाःwhose husbands/sons (their protectors) have been slain by heroic men
नृ-वीर-आहत-पुत्र-नाथाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनृवीर-आहत-पुत्र-नाथ
FormFeminine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
T
the aged king (Dhṛtarāṣṭra, implied)
W
wives of kings (nararājapatnyaḥ)
T
the ‘hundred’ (the hundred Kaurava brothers, implied)