Shloka 8
Śrāddha-pravṛtti-kathana and Varjya-dravya-nirdeśa
Origin and Prohibitions in Śrāddha
आजेन वापि लौहेन मघास्वेव यतव्रत: । हस्तिच्छायासु विधिवत् कर्णव्यजनवीजितम्
ājena vāpi lauhena maghāsveva yatavrataḥ | hasticchāyāsu vidhivat karṇavyajanavījitam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—“அல்லது அவர் கட்டுப்பாட்டுடன் விரதத்தைப் பேணி, மகா நட்சத்திரத்திலேயே, யானையின் நிழலில் அமர்ந்து, யானையின் காதை விசிறிபோல் காற்றடித்து, விதிப்படி எங்கள் சிராத்தத்தைச் செய்யட்டும்—அப்போது அரிசிப் பாயசமோ அல்லது லௌஹ-சாகம் எனும் கீரை உணவோ நிவேதனமாக அளிக்கட்டும்.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes disciplined observance of prescribed rites: śrāddha should be performed with proper procedure (vidhivat), appropriate offerings, and attention to auspicious timing (Maghā), showing that dharma is upheld through careful, rule-governed ancestral duty.
Bhishma is describing a specific, rule-bound mode of performing śrāddha: during the Maghā nakṣatra, the performer—steadfast in vows—sits in an elephant’s shade and is fanned by the elephant’s ears, while offering designated foods such as rice-pāyasa or lauhā-śāka, underscoring the ritual’s exacting conditions.