Shloka 396

Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)

Devanagari script

केन वा कर्मयोगेन प्रदानेनेह केन वा । “और वे महाज्ञानी महर्षिगण जो कुछ बतावें

Transliteration

kena vā karmayogena pradānena iha kena vā | “aur ve mahājñānī maharṣigaṇa jo kiñcit batāveṃ, usīkā prasannatāpūrvaka pālana karo” | tataḥ mahātejasvī bhṛgunandanaḥ paraśurāmaḥ vasiṣṭha-nārada-agastya-kaśyapān upagamya papraccha—“vipravarāḥ! ahaṃ pavitro bhavitum icchāmi; brūta, katham kena karmānuṣṭhānena athavā kena dānena pavitro bhaveyam?”

Translation

பீஷ்மர் கூறினார்—“எந்தக் கர்மயோகத்தால், அல்லது இங்கே எந்தத் தானத்தால் ஒருவர் தூய்மையடைவார்?” என்று. “மகாஜ்ஞானிகளான மகரிஷிகள் எதைச் சொன்னாலும் அதை மகிழ்ச்சியுடன் ஏற்று நட” என்ற அறிவுரையைப் பின்பற்றி, மகாதேஜஸ்வியான ப்ருகுநந்தனன் பரசுராமன் வசிஷ்டர், நாரதர், அகஸ்தியர், காஷ்யபர் ஆகியோரிடம் சென்று கேட்டான்—“விப்ரவரர்களே! நான் தூய்மையடைய விரும்புகிறேன்; எந்தக் கர்ம அனுஷ்டானத்தால் அல்லது எந்தத் தானத்தால் நான் சுத்தனாவேன்?”

Word by Word

• [{'term': 'kena', 'definition': 'by what? by which means?'}, {'term': 'vā', 'definition': 'or

• alternatively'}, {'term': 'karmayoga', 'definition': 'discipline/path of action

• right performance of duty as a means to inner purification'}, {'term': 'pradāna', 'definition': 'giving

• charitable offering'}, {'term': 'iha', 'definition': 'here (in this world/life)'}, {'term': 'mahājñānī', 'definition': 'greatly wise

• possessing profound knowledge'}, {'term': 'maharṣi-gaṇa', 'definition': 'assembly/group of great seers'}, {'term': 'prasannatā-pūrvaka', 'definition': 'with gladness

• with a pleased mind'}, {'term': 'pālana', 'definition': 'observance

• compliance'}, {'term': 'mahātejasvī', 'definition': 'of great splendor/energy

• radiant'}, {'term': 'bhṛgu-nandana', 'definition': 'descendant of Bhrigu (epithet of Parashurama)'}, {'term': 'vipravara', 'definition': 'best among brahmins'}, {'term': 'pavitra / pavitratā', 'definition': 'pure

• purity (ritual and ethical)'}, {'term': 'karmānuṣṭhāna', 'definition': 'performance/observance of prescribed acts (rites, duties)'}, {'term': 'dāna', 'definition': 'gift

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Parashurama
• Bhrigu
• Vasishtha
• Narada
• Agastya
• Kashyapa
• Maharshis (great seers)
• Vipras (brahmins)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Purification is sought through two classic dharmic means: disciplined right action (karmayoga/karmānuṣṭhāna) and selfless giving (dāna). Equally emphasized is the ethical attitude of humility—accepting the guidance of realized sages and practicing it willingly and joyfully.

What is happening in the narrative?

In Bhishma’s discourse, the story turns to Parashurama, who—desiring purification—approaches renowned seers (Vasishtha, Narada, Agastya, Kashyapa) and asks what specific duties or charitable acts can cleanse and elevate him.