Shloka 12
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
अक्रोधनो गोषु तथा द्विजेषु धर्मे रतो गुरुशुश्रूषकश्न । यावज्जीवं सत्यवृत्ते रतश्न दाने रतो य: क्षमी चापराधे
pitāmaha uvāca | akrodhano goṣu tathā dvijeṣu dharme rato guruśuśrūṣakaś ca | yāvajjīvaṃ satyavr̥tte rataś ca dāne rato yaḥ kṣamī cāparādhe |
பீஷ்மர் கூறினார்—பசுக்களிடமும் இருபிறப்பினரிடமும் (பிராமணர்களிடமும்) கோபமில்லாதவன், தர்மத்தில் ஈடுபட்டு குருமார்களைப் பணிவுடன் சேவிப்பவன்; வாழ்நாள் முழுதும் சத்தியநடையில் மகிழ்பவன், தானத்தில் முனைந்தவன், தன்னைத் துன்புறுத்தினாலும் மன்னிப்பவன்—இத்தகையவன் இவ்வியல்புகளால் நிறைந்து சனாதனமான அழிவற்ற கோலோகத்தை அடைகிறான்।
पितामह उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a dharmic life is defined by disciplined non-anger (especially toward protected beings like cows and revered communities like Brahmins), lifelong truthfulness, service to elders/teachers, generosity, and forgiveness; these virtues are presented as the cause of attaining an imperishable divine realm.
In Anushasana Parva, Bhishma (lying on the bed of arrows) instructs Yudhishthira on dharma. Here he lists specific ethical qualities—non-anger, truth, guru-service, charity, and forgiveness—and links them to the spiritual fruit of reaching an eternal abode (Goloka in the broader passage).