Shloka 49
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
एतद् दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्य: पात्रे दत्त प्रापणीयं परीक्ष्य । काम्याष्टम्या वर्तितव्यं दशाहं रसैर्गवां शकृता प्रस्नवैर्वा
etad dānaṃ nyāyalabdhaṃ dvijebhyaḥ pātre dattaṃ prāpaṇīyaṃ parīkṣya | kāmyāṣṭamyā vartitavyaṃ daśāhaṃ rasair gavāṃ śakṛtā prasnavair vā ||
இந்த தானம்—நியாயமாகப் பெற்ற கோமாடுச் செல்வம்—இருபிறப்பாளர்களுக்குத் (த்விஜர்களுக்குப்) வழங்கப்பட வேண்டும். பெறுநரின் தகுதியை ஆராய்ந்து, உண்மையான சுபாத்திரனுக்குக் கொடுக்கப்பட்ட பசுவை அவன் இல்லத்திற்கே முறையாகச் சேர்த்திட வேண்டும். மேலும் எந்த ஒரு மங்களமான அஷ்டமியிலிருந்து தொடங்கி பத்து நாட்கள் கோரசம் (பால்முதலியவை) அல்லது கோமயம் அல்லது கோமூத்திரம் ஆகியவற்றை உணவாகக் கொண்டு நியமம் கடைப்பிடிக்க வேண்டும்.
नाचिकेत उवाच
Educational Q&A
Charity must be funded by ethically acquired wealth, offered to genuinely worthy recipients after due scrutiny, and completed responsibly (ensuring the gift reaches the recipient). The accompanying ten-day observance emphasizes self-discipline and ritual purification through cow-related substances, framing dāna as both ethical and ascetic practice.
Naciketas lays down procedural and moral guidelines for go-dāna (donation of cows): acquire the cattle righteously, test the recipient’s worthiness, deliver the cow properly, and undertake a ten-day regimen beginning on an auspicious Aṣṭamī, living on cow-products as part of the rite.