Shloka 14
Dāna-Śreṣṭhatā: Abhaya, Anugraha, and the Ethics of Honoring the Worthy (दानश्रेष्ठता: अभय-अनुग्रह-विप्रपूजा)
ततो5हमागम्य पुरे त्वामवोचं महीपते । नियम कंचिदारप्स्ये शुश्रूषा क्रियतामिति
tato ’ham āgamya pure tvām avocaṁ mahīpate | niyamaṁ kañcid ārapsye śuśrūṣā kriyatām iti ||
பின்னர், ஓ மஹீபதே, நான் உன் நகரத்திற்கு வந்து உன்னிடம் கூறினேன்—“நான் ஒரு நியமம் (விரதம்) தொடங்கப் போகிறேன்; நீ எனக்கு சேவை செய்.” (உண்மையில் என் நோக்கம் உன்னில் குற்றம் தேடுவதே.) ஆனால் உன் இல்லத்தில் தங்கி இருந்தும் இன்று வரை உன்னில் எந்தக் குறையும் நான் காணவில்லை. ஓ ராஜரிஷியே, அதனால் தான் நீ உயிருடன் இருக்கிறாய்; இல்லையெனில் உன் அதிகாரமும் நிலையும் அழிந்திருக்கும்.
च्यवन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s survival and legitimacy rest on dharma: faultless conduct, humility, and proper service to the virtuous. The verse frames ascetic discipline (niyama) and the demand for service (śuśrūṣā) as a moral test—implying that ethical integrity protects sovereignty, while serious faults can destroy a king’s standing.
Cyavana tells the king that he came to the city announcing a vow and requesting service, but his hidden purpose was to observe the king closely and find a fault. Living in the king’s house, he has found none; therefore he declares that the king remains alive and secure—otherwise his power would have been wiped out.