Shloka 18
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
रसालापूपकांश्रित्रानू मोदकानथ खाण्डवान् | रसान् नानाप्रकारांश्व वन्यं च मुनिभोजनम्
bhīṣma uvāca | rasālāpūpakāṃś cāpi trīn modakān atha khāṇḍavān | rasān nānāprakārāṃś ca vanyaṃ ca munibhojanam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—சாபத்தின் அச்சத்தால் அரசன் பலவகை இனிய உணவுகளை வரவழைத்து முன்வைத்தான்—இனிய பானங்களும் சர்பத்துகளும், அப்பங்களும் பலகாரங்களும், பலவகை மோதகங்களும், கற்கண்டுச் செய்த இனிப்புகளும், பலவகை ரசங்களும்; மேலும் முனிவர்களுக்குத் தகுந்த வன உணவு—காட்டு கிழங்குகள், வேர்கள், பலவிதப் பழங்கள்—அத்துடன் அரசர்கள் உண்ணும் பலவகை வியஞ்சனங்களும், இல்லறத்தாருக்கும் வனவாசிகளுக்கும் ஏற்ற உணவுகளும் அனைத்தும்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic hospitality: a ruler should provide appropriate, varied, and context-sensitive food—fit for sages as well as for royal guests—showing respect and restraint, especially when moral consequences (such as a curse) are at stake.
Bhishma describes how a king, fearing the repercussions of offending holy persons, urgently procures and presents an extensive spread of foods—sweets, drinks, and forest fare suitable for ascetics—along with items typically enjoyed in royal households.