Shloka 28
Cyavana’s Yogic Display and Kuśika’s Recognition of Tapas (च्यवन-योगप्रभावः कुशिकस्य तपःप्रशंसा च)
गावो लक्ष्म्या: सदा मूलं गोषु पाप्मा न विद्यते । अन्नमेव सदा गावो देवानां परमं हवि:
gāvo lakṣmyāḥ sadā mūlaṃ goṣu pāpmā na vidyate | annam eva sadā gāvo devānāṃ paramaṃ haviḥ ||
ச்யவனர் கூறினார்—பசுக்கள் எப்போதும் லக்ஷ்மியின் மூலமே; பசுக்களில் பாவத்தின் சிறுதுளியும் இல்லை. பசுக்களே மனிதர்க்கு இடையறாது அன்னம் அளிப்பவை; தேவர்க்கு அவையே உத்தம ஹவிஸ் (வேள்வியர்ப்பணம்) ஆகும்।
व्यवन उवाच
Educational Q&A
The verse elevates the cow as a symbol and practical source of prosperity and purity: cows sustain society through food and sustain ritual order through offerings, thus supporting dharma in both household and sacrificial life.
Within Anuśāsana Parva’s instruction-focused discourse, Vyavana is praising the religious and ethical significance of cows, asserting their purity and their role in nourishing humans and enabling divine worship through havis.