Shloka 24
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
चाण्डालात् पुल्कसं चापि खराश्चगजभोजिनम् | मृतचैलप्रतिच्छन्न॑ भिन्नभाजनभोजिनम्
cāṇḍālāt pulkasaṃ cāpi kharāś ca gajabhojinam | mṛtacailapraticchannaṃ bhinnabhājanabhojinam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—சாண்டாளனிடமிருந்து பிறந்த புல்கசனும் வீழ்ந்தவனாகவும் அசுத்தனாகவும் கருதப்பட வேண்டும்; அவன் கழுதை மற்றும் யானை மாம்சம் உண்ணுவான், இறந்தவரின் ஆடைகளை போர்த்திக் கொள்வான், உடைந்த பாத்திரங்களில் உண்பான்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse reflects a dharma-śāstra style concern with social and ritual purity, marking certain food habits and contact with death-associated items (dead garments, broken utensils) as signs of impurity and social exclusion.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and social conduct. Here he lists a stigmatized type of person—defined by birth-category and practices such as eating taboo meats and using death-associated clothing/utensils—as an example within his broader discourse on purity rules.