Shloka 49
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
पाणिग्रहीता वान्य: स्यादत्र नो धर्मसंशय: । तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मत:
pāṇigrahītā vānyaḥ syād atra no dharma-saṁśayaḥ | tan naś chindhi mahāprājña tvaṁ hi vai prājña-sammataḥ ||
“இந்த விஷயத்தில் எங்களுக்கு தர்மச் சந்தேகம் உள்ளது—சுல்கம் உறுதி செய்து கன்னியைப் பெற வேண்டியவன் இறந்தால், வேறொருவன் பாணிக்ரஹீதா (சட்டபூர்வ கணவன்) ஆகலாமா? மகாப்ராஜ்ஞரே, எங்கள் சந்தேகத்தை அறுத்தருளுங்கள்; நீங்கள் அறிஞர்களால் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டவர்.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question: when customary arrangements (such as securing a bride) are disrupted by death, one must seek authoritative guidance to determine what is righteous and socially valid—especially regarding who may lawfully perform pāṇigraha (the marriage hand-taking).
Bhīṣma presents a case of legal-ethical uncertainty about marriage: whether, after the intended bridegroom (who had secured the bride) dies, another man may take her hand in marriage. He asks a recognized authority to resolve the doubt.