Shloka 34
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
क्योंकि इस प्रकार जो कन्याके लिये आभूषण लेकर कन्यादान किया जाता है, वह न तो मूल्य है और न विक्रय ही; इसलिये कन्याके लिये कोई वस्तु स्वीकार करके कन्याका दान करना सनातन धर्म है ।।
bhīṣma uvāca | evaṃ hi yā kanyāyāḥ kṛte bhūṣaṇāni gṛhītvā kanyādānaṃ kriyate, na tat mūlyaṃ na ca vikrayaḥ; tasmāt kanyāyāḥ kṛte kiñcid vastu pratigṛhya kanyādānaṃ sanātano dharmaḥ || dāsyāmi bhavate kanyām iti pūrvaṃ na bhāṣitam | ye cāhuyeṃ ca nāhuyeṃ ye cāvaśyaṃ vadanty uta, teṣāṃ sarveṣāṃ vacanāni kanyā-dānāt pūrvaṃ na uktavat-tulyāni ||
பீஷ்மர் கூறினார்—கன்னியளிப்பின் வேளையில் பெறப்படும் ஆபரணங்கள் விலையுமல்ல, விற்பனையுமல்ல; ஆகவே கன்னிக்காக வழக்கப்படி ஏதோ ஒரு பரிசை ஏற்று கன்னியளித்தல் சனாதன தர்மமாகக் கருதப்படுகிறது. ஆனால் “நான் உனக்கு என் மகளைக் கொடுப்பேன்” என்ற சொல் முன்கூட்டியே கட்டுப்படுத்துவதாக எண்ணப்படாது; பல வரன்களிடம் ஒருவர் “கொடுப்பேன்” என்றும், “கொடுப்பதில்லை” என்றும், “நிச்சயம் கொடுப்பேன்” என்றும் சொன்னாலும்—கன்னியளிப்பு செயல் நிறைவேறும் வரை அவை உண்மையில் பிணைப்பானவை அல்ல.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhishma distinguishes customary marriage gifts (like ornaments for the bride) from a commercial sale: accepting such items does not make the maiden a commodity. He also teaches that verbal assurances about giving a daughter are not fully binding until the formal act of kanyādāna is actually performed.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma. Here he addresses norms around marriage arrangements: what counts as legitimate customary giving, and how to evaluate spoken promises about giving a maiden before the marriage rite is completed.