Shloka 23
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
न हाकामेन संवासं मनुरेवं प्रशंसति । अयशस्यथमधर्म्य च यन्मृषा धर्मकोपनम्
na hākāmena saṃvāsaṃ manur evaṃ praśaṃsati | ayaśasyam adharmyaṃ ca yan mṛṣā dharmakopanam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—பரஸ்பர விருப்பமின்றி நிகழும் சேர்க்கையை மனு புகழ்வதில்லை. ஆகவே அனைவரும் ஒப்புக் கொண்டு உறுதி செய்த திருமணத்தை பொய்யாக்க முயல்வது அவமதிப்பும் அதர்மமும் விளைவிக்கும்; அது தர்மத்தையே குலைக்கும் செயல் எனக் கருதப்படுகிறது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Cohabitation and marital union should not be forced or one-sided; attempting to overturn a mutually settled marriage is condemned as disgraceful and adharmic, because it destabilizes the moral-legal order (dharma).
In Bhīṣma’s instruction on dharma (Anuśāsana Parva), he cites Manu’s authority to frame a rule of ethical conduct regarding marriage: lack of consent and attempts to nullify a socially agreed marriage are treated as violations that damage dharma.