Shloka 17
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्ष भरतर्षभ । अतोडन््यथा वर्तमाना भवेद् वाच्या प्रजापते:
prajā na hīyate tasyā ratiś ca bharatarṣabha | ato 'nyathā vartamānā bhaved vācyā prajāpateḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—பரதகுலச் சிறந்தவனே! இவ்வாறு நடந்தால் அந்தக் கன்னியின் அந்த ஆணுடன் உள்ள இணைப்பு குற்றமாகக் கருதப்படாது; அவளால் பிறக்கும் சந்ததியும் தாழ்ந்த நிலையில் என எண்ணப்படாது. ஆனால் இந்த முறைக்கு மாறாக நடக்கும் பெண் பிரஜாபதியின் பார்வையில் கண்டிக்கத்தக்கவளாகிறாள்; ஏனெனில் அவள் தர்ம நியமத்தை மீறுகிறாள்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When conduct follows the sanctioned rule, neither the woman’s union nor the resulting progeny is considered inferior; deviation from the prescribed norm is morally censured, framed as blameworthy before Prajāpati.
In Bhīṣma’s instruction to Yudhiṣṭhira on dharma, he clarifies a rule about sexual/relational conduct and the status of offspring: proper, rule-bound relations do not taint progeny, whereas acting ‘otherwise’ invites condemnation.