Shloka 18
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
विशेषेण तु राजेन्द्र वत्रहा पाकशासन: । उसका रूप देखकर देवता, गन्धर्व और दानव भी मतवाले हो जाते थे। राजेन्द्र! वृत्रासुरका वध करनेवाले पाकशासन इन्द्र उस स्त्रीपर विशेषरूपसे आसक्त थे ।।
viśeṣeṇa tu rājendra vṛtrahā pākaśāsanaḥ | tasyā rūpaṃ dṛṣṭvā devatā gandharvāś ca dānavāś ca matta-bhāvam āpadyante sma | rājendra vṛtrāsura-vadha-kartā pākaśāsana indras tasyāṃ striyāṃ viśeṣata āsakta āsīt || nārīṇāṃ carita-jñaś ca devaśarmā mahāmuniḥ |
பீஷ்மர் கூறினார்—அரசேந்திரா! வ்ருத்ரனை வதைத்த பாகசாசன இந்திரன் அந்தப் பெண்ணின் மீது விசேஷமாக ஆசக்தனாயிருந்தான். அவளின் அழகைக் கண்ட மாத்திரத்தில் தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், தானவர்கள் கூட காமமதத்தில் மயங்கிவிடுவார்கள். ஆகவே, நரேந்திரா, வ்ருத்ராசுரவதப் புகழுடைய சக்ரன் அவளிடம் தனித்துவமாக ஈர்க்கப்பட்டான். மேலும், மகாமுனி தேவசர்மன் பெண்களின் நடத்தை அறிந்தவன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even the mightiest—Indra himself—can be overpowered by attraction; therefore dharma requires vigilance, restraint, and discernment, especially for rulers whose lapses can have wider consequences.
Bhīṣma describes a woman whose beauty overwhelms even celestial beings, emphasizing that Indra (Vṛtra’s slayer) became particularly attached to her, and he introduces Devaśarmā as a sage knowledgeable about women’s conduct, setting up further counsel or exemplum.