Shloka 27
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
पश्य चन्द्रे कृतं लक्ष्म समुद्रो लवणोदकः: । तथा भगसहस््रेण महेन्द्र: परिचिल्वित:
paśya candre kṛtaṃ lakṣma samudro lavaṇodakaḥ | tathā bhagasahasreṇa mahendraḥ paricilvitaḥ ||
மாதவா! பார்—பிராமணர்களின் ஆற்றல் எத்துணை வலிமையானது! அவர்கள் சந்திரனில் களங்கத்தை வைத்தனர்; கடல்நீரை உப்பாக ஆக்கினர்; மேலும் மகேந்திரன் (இந்திரன்) உடலில் ‘பக’ குறிகள் ஆயிரம் தோன்றச் செய்தனர். பின்னர் அதே ஆற்றலால் அந்தக் குறிகள் கண்களாக மாறின; அதனால் சதக்ரது இந்திரன் ‘சஹஸ்ராக்ஷ’ (ஆயிரக் கண்கள் உடையவன்) என்று புகழ்பெற்றான்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical potency attributed to Brāhmaṇical tapas and speech: it can impose consequences on even cosmic entities, and it also has the capacity to transmute misfortune into a new, meaningful form—suggesting responsibility in the use of spiritual power and the possibility of redemptive transformation.
Vāyu points to well-known mythic outcomes credited to Brāhmaṇas’ influence: a blemish on the Moon, the ocean becoming salt-water, and Indra being marked with a thousand ‘bhaga’ signs that later become ‘eyes’, explaining Indra’s epithet ‘Sahasrākṣa’ (thousand-eyed).