Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
ब्राह्माण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभि: । विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम माचिरम्
bhīṣma uvāca | brāhmaṇyaṁ prārthayānas tvam aprāpyam akṛtātmabhiḥ | vinaśiṣyasi durbuddhe tad upārama mā ciram ||
பீஷ்மர் கூறினார்—“நீ பிராமணத்துவத்தை வேண்டுகிறாய்; ஆனால் உள்ளம் பண்படாததும் அசுத்தமுமானவர்களுக்கு அது எட்டாதது. ஓ மடையனே! பிராமணத்துவம் கேட்டு கேட்டு நீ அழிந்துபோவாய்; இருந்தும் அது கிடையாது. ஆகவே இந்த பிடிவாதத்தை உடனே விடு.”
भीष्म उवाच
Brahminhood is presented as an ethical-spiritual qualification grounded in inner purity and self-cultivation, not something gained merely by asking or insisting; without refinement of character, the goal remains unattainable.
Bhishma admonishes a misguided seeker who is demanding or pleading for Brahmin status; he warns that such insistence, without inner transformation, leads only to ruin and urges immediate renunciation of the futile demand.