Shloka 1
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल १०७ श्लोक हैं) अपना छा अर: 2 सप्तविशो<्ध्याय: ब्राह्मणत्वके लिये तपस्या करनेवाले मतड़की इन्द्रसे बातचीत युधिछिर उवाच प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् | गुणैश्व विविधै: सर्वर्वयसा च समन्वित:
yudhiṣṭhira uvāca | prajñāśrutābhyāṁ vṛttena śīlena ca yathā bhavān | guṇaiś ca vividhaiḥ sarvair vayasa ca samanvitaḥ ||
யுதிஷ்டிரர் கூறினார்—தர்மாத்மர்களில் முதன்மையான மனிதராஜனே! நீங்கள் அறிவும் கல்வியும், நேர்மையான நடத்தையும் நல்லொழுக்கமும், மேலும் பலவகை நற்குணங்களும் நிறைந்தவர்; வயதிலும் நீங்கள் மூத்தவர். ஞானமும் தவமும் உங்களைச் சிறப்பிக்கின்றன; ஆகவே தர்மம் குறித்து நான் உம்மிடம் கேட்கிறேன். இவ்வுலகில் உம்மைத் தவிர, எல்லாவகை வினாக்களையும் கேட்கத் தகுந்தவர் வேறு யார்?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma-inquiry as grounded in the authority of lived virtue: true guidance is sought from one who unites wisdom (prajñā), learning (śruta), ethical conduct (vṛtta), good character (śīla), and mature experience (vayas).
Yudhiṣṭhira respectfully addresses an elder, praising his virtues and seniority, and declares his intention to ask comprehensive questions about dharma, presenting the addressee as uniquely qualified to answer.