Shloka 52
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
यथोपजीविनां धेनुर्देवादीनां धरा स्मृता । तथोपजीविनां गज्जा सर्वप्राणभृतामिह
yathopajīvināṁ dhenur devādīnāṁ dharā smṛtā | tathopajīvināṁ gaṅgā sarva-prāṇabhṛtām iha ||
தேவர்கள் முதலியோர் வாழ்வாதாரமாகக் கருதி ‘பசு’ வடிவில் நினைந்து வணங்கும் பூமிபோல, இவ்வுலகில் உயிர் தாங்கும் எல்லா உயிர்களுக்கும் வாழ்வாதாரமான கங்கையும் வணக்கத்திற்குரியவள்.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
To honor and protect life-sustaining sources: the Earth, like a nourishing cow, and the Gaṅgā, as a beneficent support for living beings. Reverence here implies ethical restraint, gratitude, and responsible conduct toward nature and sacred waters.
A Siddha delivers an instructive comparison: as dependents revere the Earth for sustaining them, so all living beings should revere the Gaṅgā. The verse functions as a moral-ritual endorsement of Gaṅgā’s sanctity within the Anuśāsana Parva’s didactic discourse.