Shloka 9
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
भीष्म उवाच कुलीन: कर्मकृद् वैद्यस्तथैवाप्यानृशंस्यवान् | ह्वीमानृजु: सत्यवादी पात्र पूर्वे च ये त्रय:
bhīṣma uvāca | kulīnaḥ karmakṛd vaidyaḥ tathaivāpyānṛśaṃsyavān | hrīmān ṛjuḥ satyavādī pātraṃ pūrve ca ye trayaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—நல்ல குலத்தில் பிறந்தவன், தர்மச் செயல்களில் முயற்சியுடையவன், வேதத்தில் தேர்ந்தவன், கருணையுள்ளவன்; மேலும் நாணமுடையவன், நேர்மையானவன், உண்மையுரைப்பவன்—இத்தகையவன் தானத்திற்குத் தகுதியான சிறந்த பாத்திரன். முன்பு கூறப்பட்ட அந்த மூன்று வகையினரும்—அறிமுகமற்ற பண்டித பிராமணன், உறவினர், தவசி—அவர்களும் சிறந்த பாத்திரர்களாகவே கருதப்படுவர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines the ethical qualifications of a 'pātra'—a fit recipient for charity: noble conduct and lineage, diligence in duty, Vedic learning, compassion, modesty, straightforwardness, and truthfulness; and he reaffirms that the three previously listed Brahmins (unknown learned man, kinsman, and ascetic) are also excellent recipients.
In the Anushasana Parva’s instruction on dāna-dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira by listing the traits that make a Brahmin an ideal recipient of gifts, linking these virtues to the earlier classification of three especially worthy recipients.