Shloka 77
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
स्थूलं सूक्ष्मं मृदु चाप्यसूक्ष्मं दुःखं सुखं दुःखमनन्तरं च । सांख्य॑ योगं तत्पराणां परं च शर्वाज्जातं विद्धि यत् कीर्तितं मे
sthūlaṁ sūkṣmaṁ mṛdu cāpy asūkṣmaṁ duḥkhaṁ sukhaṁ duḥkham anantaraṁ ca | sāṅkhyaṁ yogaṁ tatparāṇāṁ paraṁ ca śarvāj jātaṁ viddhi yat kīrtitaṁ me ||
வாயு கூறினார்— பருமையானதும் நுண்ணியதும், மென்மையானதும் அநுண்ணியதும்; துன்பமும் இன்பமும், அதன் பின் தொடரும் துன்பமும்; சாங்க்யமும் யோகமும், அவற்றில் ஈடுபடுவோர் நாடும் பரம இலக்கும்—நான் உரைத்த இவை அனைத்தும் சர்வன் (சிவன்) இடமிருந்து தோன்றியவை என அறிக.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a unifying vision: all experiential opposites (gross/subtle, pleasure/pain) and even spiritual paths (Sāṅkhya and Yoga) culminate in and arise from Śarva (Śiva). It encourages seeing a single divine ground behind diversity and duality.
Vāyu is speaking within a didactic discourse and summarizes his prior enumeration by concluding that everything described—categories of experience and disciplines leading to the highest aim—should be understood as originating from Mahādeva (Śiva).