Shloka 95
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सगणो गणकारश्न भूतवाहनसारथि: । भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गण:
sagaṇo gaṇakāraś ca bhūtavāhanasārathiḥ | bhasmaśayo bhasmagoptā bhasmabhūtas tarur gaṇaḥ ||
வாயுதேவன் கூறினார்—அவர் தம் கணங்களுடன் இருப்பவர்; அந்தக் கணங்களை அமைத்து நடத்துபவரும்; பக்தர்களைத் தம் அணிவகுப்பில் சேர்த்துக்கொள்பவரும் ஆவார். திரிபுரத்தை அழிக்கும்பொருட்டு, எல்லா உயிர்களின் நலனைக் காக்கும் பிரம்மாவையே அவர் தம் தேரோட்டியாக்கினார். அவர் திருநீற்றின் மேல் துயில்பவர்; திருநீற்றால் காப்பவர்; தாமே திருநீற்றின் இயல்புடையவர்; கற்பகமரம்போல் அருள்வழங்குபவர்; ப்ருங்கிரிடி, நந்திகேஸ்வரர் முதலிய பரிவாரக் கணங்கள் அவரைச் சூழ்ந்திருக்கும்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Śiva as the ideal of austere purity (ash as symbol of renunciation) and as a powerful protector of devotees. Ethically, it links self-restraint and devotion with inner security and divine shelter, suggesting that true protection arises from purity, detachment, and alignment with dharma.
Vāyu is reciting a praise-list of Śiva’s names and attributes. The epithets highlight Śiva’s gaṇas (attendants), his capacity to incorporate devotees into his retinue, and a mythic allusion to the destruction of Tripura where Brahmā is described (in traditional interpretation) as serving as Śiva’s charioteer.