Shloka 69
अजो महार्ह: स्वाभाव्यो जितामित्र: प्रमोदन: । आनन्दो नन्दनो नन्द: सत्यधर्मा त्रिविक्रम:
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ | ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—அவர் அஜன், பிறவியற்றவன்; மஹார்ஹன், பரமப் பூஜ்யன்; ஸ்வாபாவ்யன், தன்னிறைவு பெற்ற நித்திய-சித்தன்; ஜிதாமித்ரன், பகைவரை வென்றவன்; பிரமோதனன், நினைவு மட்டும் போதுமான மகிழ்வளிப்பவன். அவர் ஆனந்தன்—ஆனந்தஸ்வரூபன்; நந்தனன்—அனைவரையும் மகிழ்விப்பவன்; நந்தன்—முழு ஐஸ்வர்யம் கொண்டவன்; ஸத்யதர்மா—சத்தியமும் தர்மமும் இயல்பானவன்; திரிவிக்ரமன்—மூன்று அடிகளில் மூவுலகையும் அளந்தவன்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotion grounded in ethics: the Supreme is unborn and self-established, yet actively protects dharma by overcoming hostile forces; remembering such a Lord brings inner joy, and His nature is truth and righteousness.
Bhīṣma is reciting divine epithets (a stuti-like sequence) describing Viṣṇu’s qualities and deeds—especially the Trivikrama act of measuring the three worlds—within the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma and worship.