Shloka 38
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
अप्येवात्मवध॑ लोके राजंस्त्वं बहु मन्यसे । न हि प्रतिज्ञा या दत्ता तां प्रहातुमरिंदम
apy evātmavadhaṁ loke rājan tvaṁ bahu manyase | na hi pratijñā yā dattā tāṁ prahātum arindama ||
பீஷ்மர் கூறினார்— அரசே! இந்த உலகில் தற்கொலையையே நீ உயர்ந்த வழி என எண்ணுகிறாயா? பகைவரை அடக்கும் வீரனே! நீ அளித்த பிரதிஞ்ஞையை கைவிடுதல் உனக்குச் சரியல்ல. பகைவரை வென்று நீதியுடன் குடிகளை ஆளும் விரதத்தை நீ ஏற்றுள்ளாய்; துயரத்தால் தற்கொலை எண்ணம் கொள்ளுதல் அந்த தர்மத் தீர்மானத்திலிருந்து வீழ்வதே.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A solemn vow (pratijñā) binds ethically; abandoning it out of grief—especially by choosing suicide—is presented as a fall from dharma, particularly for a ruler whose duty is just protection and governance.
Bhishma addresses a king who is contemplating self-destruction due to sorrow. He rebukes the idea and urges the king to uphold his pledged duty of righteous rule rather than renounce it in despair.