Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

कालयुक्तधर्मविवेकः

Discerning Dharma in Accord with Time

यह दान, धर्म और तपस्यासे युक्त तथा शील, शौच और दयामय मार्ग है। मनुष्यको जीविका एवं धर्मके लिये सदा ही इस मार्गका सेवन करना चाहिये। जो स्वर्गलोकमें निवास करना चाहता हो, उनके लिये सेवन करनेयोग्य इससे बढ़कर उत्कृष्ट मार्ग नहीं है ।।

yaḥ dāna-dharma-tapasā yuktaḥ tathā śīla-śauca-dayāmayaḥ mārgaḥ | manuṣyeṇa jīvikāyai dharmāya ca sadā eva asya mārgasya sevanam kartavyam | yaḥ svargaloke nivāsaṃ icchati, tasya sevanīyāt asmat paraṃ utkṛṣṭataraḥ mārgaḥ na asti || umovāca: vācā tu baddhyate yena mucyate ’pi athavā punaḥ | tāni karmāṇi me deva vada bhūtapate ’nagha ||

மகேஸ்வரர் கூறினார்—“இது தானம், தர்மம், தவம் ஆகியவற்றால் நிறைந்ததும், நல்லொழுக்கம், தூய்மை, கருணை ஆகியவற்றால் குறியிடப்பட்டதும் ஆன வழி. மனிதன் வாழ்வாதாரத்திற்காகவும் தர்மத்திற்காகவும் எப்போதும் இதையே பின்பற்ற வேண்டும். சுவர்க்கலோகத்தில் வாசம் விரும்புவோர்க்கு இதைவிட உயர்ந்த சிறந்த வழி இல்லை.” உமா கூறினாள்—“ஓ தேவா! எந்த வகைச் சொல்லால் உயிர் கட்டுப்படுகிறது, எந்த வகைச் சொல்லால் மீண்டும் விடுதலை பெறுகிறது? ஓ பாவமற்ற பூதபதே! அந்தக் கருமங்களை எனக்குச் சொல்லுங்கள்.”

{'dāna''gift, charity
{'dāna':
generous giving', 'dharma''righteous duty
generous giving', 'dharma':
moral and social order', 'tapas (tapasā)''austerity
moral and social order', 'tapas (tapasā)':
disciplined spiritual effort', 'yukta''endowed with
disciplined spiritual effort', 'yukta':
possessed of', 'śīla''good character
possessed of', 'śīla':
ethical conduct', 'śauca''purity
ethical conduct', 'śauca':
cleanliness (outer and inner)', 'dayā-maya''full of compassion
cleanliness (outer and inner)', 'dayā-maya':
compassionate in nature', 'mārga''path
compassionate in nature', 'mārga':
way of life', 'jīvikā''livelihood
way of life', 'jīvikā':
means of living', 'sevana''practice
means of living', 'sevana':
cultivation', 'svarga-loka''heavenly world
cultivation', 'svarga-loka':
realm of merit', 'nivāsa''dwelling
realm of merit', 'nivāsa':
residence', 'vāc (vācā)''speech
residence', 'vāc (vācā)':
words', 'baddhyate''is bound
words', 'baddhyate':
becomes fettered', 'mucyate''is released
becomes fettered', 'mucyate':
is freed', 'karmāṇi''actions
is freed', 'karmāṇi':
deeds', 'deva''god
deeds', 'deva':
lord (address to Maheshvara)', 'bhūta-pati''lord of beings/creatures
lord (address to Maheshvara)', 'bhūta-pati':
epithet of Shiva', 'anagha''sinless
epithet of Shiva', 'anagha':

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī Mahēśvara (Shiva)
U
Umā (Pārvatī)
S
Svargaloka