Shloka 49
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
आत्मानमुपजीवन दीक्षां द्वादशवार्षिकीम्
ātmānam upajīvan dīkṣāṃ dvādaśavārṣikīm; yaḥ svayam eva sahāyena jīvana-yāpanaṃ kurvan nirdvandvaḥ parigrahaśūnyaś ca dvādaśa varṣāṇi vratadīkṣāṃ gṛhṇāti, ante ca pāṣāṇena svapādau vidīrya svayam eva śarīraṃ tyajati, sa guhyakaloke ānandaṃ bhuṅkte.
மகேஸ்வரர் கூறினார்—தன்னைத் தானே சார்ந்து வாழ்ந்து, இருமைகளைக் கடந்தவனாய், பற்றற்றவனாய், பன்னிரண்டு ஆண்டுகள் விரத-தீட்சை மேற்கொண்டு; இறுதியில் கல்லால் தன் கால்களைப் பிளந்து தானே உடலைத் துறந்தால்—அவன் குஹ்யக-லோகத்தில் ஆனந்தம் அனுபவிக்கிறான்.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse praises rigorous vow-observance grounded in self-reliance, freedom from dualities, and non-possessiveness. It presents extreme renunciation—culminating in voluntary abandonment of the body—as leading to a specific posthumous reward (Guhyaka-loka), emphasizing the ethical ideal of detachment and disciplined austerity.
Maheśvara describes a practitioner who undertakes a twelve-year initiation into a vow, living without possessions and without inner agitation. After completing the period, he ends his life through a severe act (splitting his feet with a stone) and, as a result, is said to attain the hidden realm of the Guhyakas and experience bliss.