Shloka 23
Adhyāya 142: Cyavana, the Devas’ Arrogance, and Vāyu’s Counsel on Protecting Brāhmaṇas
राजा सुमन्युने भक्ष्य, भोज्य पदार्थोंके पर्वत-जैसे कितने ही ढेर लगाकर उन्हें शाण्डिल्यको दान दिया था। जिससे उन्होंने स्वर्गलोकमें स्थान प्राप्त कर लिया ।।
rājā sumanyunā bhakṣya-bhojya-padārthānāṃ parvata-sadṛśān bahūn nikṣepān kṛtvā tān śāṇḍilyāya dānaṃ dattavān; tena sa svargaloke sthānaṃ prāptavān. nāmnā ca dyutimān nāma śālvarājo mahādyutiḥ; dattvā rājyam ṛcīkāya gato lokān anuttamān mahātejasvī.
பீஷ்மர் கூறினார்—மன்னன் சுமன்யு, உண்ணத்தக்கவும் சமைத்த உணவுகளுமான பொருட்களை மலைபோல் குவித்து சாண்டில்யருக்குத் தானமாக அளித்து, அந்தப் புண்ணியத்தால் சொர்க்கத்தில் இடம் பெற்றான். அதுபோலவே, பேரொளியுடைய சால்வ மன்னன் ‘த்யுதிமான்’ மகரிஷி ருசீகருக்கு அரசாட்சியை ஒப்படைத்து, ஒப்பற்ற உலகங்களுக்கு சென்றான். இவ்வுரை தானத்தின் பெருமையையும், அரசாட்சியைத் துறக்கும் தியாகத்தின் உயர்வையும் வெளிப்படுத்தி, பரம நன்மையைச் சுட்டுகிறது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That generous giving (dāna), especially of substantial sustenance, and the willingness to relinquish power (rājya-tyāga) for a higher good are powerful dharmic acts that yield exalted spiritual results—symbolized here by attaining heaven and ‘unsurpassed worlds’.
Bhishma cites exemplary precedents: Sumanyu donates vast heaps of provisions to the sage Shandilya and gains a heavenly station; similarly, the Shalva king Dyutiman transfers his kingdom to the sage Richika and departs to supreme realms, illustrating how righteous generosity and renunciation elevate one’s destiny.