Shloka 10
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
तमृषिं द्रष्टमगमत् सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |
வியாசர் கூறினார்—அவன் அந்த ரிஷியைத் தரிசிக்கச் சென்றான்; ஆனால் அதற்கு முன் பல யோனிகளில் அலைந்தான்—முள்ளம்பன்றி, உடும்பு, காட்டுப்பன்றி; அதுபோல மான் மற்றும் பறவைகளிலும்; மேலும் ச்வபாகன், சூத்ரன், வைசியன், க்ஷத்திரியன் ஆகிய யோனிகளிலும். இவ்வாறு பல யோனிகளில் சுற்றித் திரிந்து இறுதியில் க்ஷத்திரியக் குலத்தில் பிறந்தான்; அமிதத் தேஜஸுடைய வியாசரின் அருளால் அந்த ரிஷியைத் தரிசிக்கச் சென்றான்.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.
Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.