Shloka 21
Dāna-Śreṣṭhatā: On the Superiority of Giving
Maitreya–Vyāsa Exemplum
भृत्यातिथिजनश्चवापि गृहे पर्यशितो मया । मात्सर्यात् स्वादुकामेन नृशंसेन बुभुक्षता
bhṛtyātithijanaś cāpi gṛhe paryaśito mayā | mātsaryāt svādukāmena nṛśaṃsena bubhukṣatā ||
நான் மிகுந்த இரக்கமற்றவன்; வீட்டில் பணியாளர்கள், விருந்தினர்கள், சார்ந்தவர்கள் இருந்தாலும் நான் நிறைவாக உண்டுவிடுவேன். பொறாமையால் உந்தப்பட்டு, சுவை இன்பத்தையே நாடி, கொடூரமான பசியால் கடினமடைந்து, என் வீட்டிற்கு வந்தவர்களுக்கு முதலில் உணவு அளிக்காமல் நானே உண்டேன்.
कीट उवाच
Educational Q&A
The verse condemns selfish consumption and emphasizes atithi-dharma: one should feed guests, dependents, and those under one’s care before satisfying one’s own appetite. Envy and mere taste-craving are shown as ethical failings that lead to cruelty.
Kīṭa speaks in confession, admitting past wrongdoing: he would eat at home without offering food to guests and dependents, motivated by jealousy and the desire for tasty food, revealing moral decline and remorse.