Shloka 19
Dāna-Śreṣṭhatā: On the Superiority of Giving
Maitreya–Vyāsa Exemplum
अहमासं मनुष्यो वै शूद्रो बहुधन: प्रभो । अब्रद्याण्यो नृशंसश्न कदर्यो वृद्धिजीवन:
aham āsaṁ manuṣyo vai śūdro bahu-dhanaḥ prabho | abrāhmaṇyo nṛśaṁsaś ca kadaryo vṛddhi-jīvanaḥ prabho ||
பூச்சி கூறியது— ஆண்டவனே! முன்ஜென்மத்தில் நான் மனிதனாக இருந்தேன்—அதுவும் மிகுந்த செல்வமுடைய சூத்ரன். பிராமணர்களிடம் எனக்கு மதிப்புணர்வு இல்லை. நான் கஞ்சன், கொடூரன், இரக்கமற்றவன்; வட்டியால் வாழ்ந்தவன். அத்தகைய நடத்தையாலேயே இத்தாழ்ந்த நிலையிலே வீழ்ந்தேன்.
कीट उवाच
Educational Q&A
Wealth without dharma becomes a cause of downfall: irreverence toward the worthy (especially Brāhmaṇas), cruelty, miserliness, and living by exploitative gain (interest/usury) generate negative karma that can lead to a degraded rebirth.
An insect speaks to a lordly interlocutor, confessing its former human life: though rich, it was a Śūdra who lacked respect for Brāhmaṇas and lived cruelly and greedily by usury; the confession explains the karmic reason for its present low birth.