Shloka 3
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
पुरा भंगास्वनो नाम राजर्षिरतिधार्मिक: । अपुत्र: पुरुषव्याघ्र पुत्रार्थ यज्ञमाहरत्
purā bhaṅgāśvano nāma rājarṣir atidhārmikaḥ | aputraḥ puruṣavyāghra putrārthaṁ yajñam āharat ||
பீஷ்மர் கூறினார்— “மனிதப் புலியே! பழங்காலத்தில் பங்காஷ்வனன் என்னும் மிகுந்த தர்மநிஷ்டையுடைய ராஜரிஷி இருந்தான். அவன் மகன் இல்லாதவன்; ஆகவே மகப்பேறு வேண்டி யாகம் செய்தான்.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic means: even a powerful and righteous ruler seeks personal aims (like progeny) through sanctioned, ethical Vedic action (yajña), not through improper or harmful methods.
Bhishma begins an illustrative ancient account: the royal sage Bhangāśva, lacking a son, undertakes a sacrifice specifically intended to obtain offspring.