Shloka 7
Anuśāsana-parva Adhyāya 112: Dharma as the sole companion; karmic witnesses; rebirth sequences
Bṛhaspati–Yudhiṣṭhira Saṃvāda
रजस्तम: सत्त्वमथो येषां निर्धौतमात्मन: । शौचाशौचसमायुक्ता: स्वकार्यपरिमार्गिण:
rajas-tamaḥ sattvam atho yeṣāṁ nirdhautam ātmanaḥ | śaucāśauca-samāyuktāḥ sva-kārya-parimārgiṇaḥ ||
யாருடைய உள்ளம் ரஜஸ், தமஸ், மேலும் சத்துவம்கூட கழுவப்பட்டு—அதாவது திரிகுணாதீதராகி—வெளியுலகில் தூய்மை-அதூய்மை நிலைகளுக்கிடையே இருந்தாலும் தத்துவ விசாரம், தியானம், உபாசனை போன்ற தம் கடமையையே நாடுகிறார்களோ; அவர்கள் தூய்மை ஒழுக்கத்தில் நிலைத்து ஆத்மசுத்தியைச் சாதித்து பரம தீர்த்தஸ்வரூபம் ஆவர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External states of purity/impurity are secondary; the highest sanctity lies in a person who has transcended the three guṇas and steadily pursues inner duty—truth-inquiry, meditation, and worship—thereby becoming a ‘living tīrtha’ through self-purification and renunciation.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhishma continues teaching about dharma and sacredness, redefining ‘holy places’ by emphasizing the spiritual stature of guṇa-transcending sages over mere external pilgrimage or ritual conditions.